Dank Premier Rutte voor HET destigmatiseringscongres … maar wie stigmatiseert nu wie?

Eerlijk is eerlijk, toen ik vorige week vernam dat het destigmatiseringscongres, beloofd in februari 2014 door premier Rutte, er komt was ik blij. Dat zal mijn inborst wel zijn, ik zie altijd de positieve dingen in mensen en pas later de negatieve. Dat laatste heeft mij ook wel het een en ander gekost. En dan doel ik niet perse op geld, maar vooral de knauw in het vertrouwen in mensen.Blog Congres Stigma - Never forget - Steun Orange Monday

Mijn eerste reactie was overigens, 9/11, wat een datum, het zal in ieder geval niet het Amerikaanse nieuws gaan halen, soit! Premier Rutte opent het congres en zal een speech houden die vergelijkbaar moet worden met die van Obama en Cameron. Het wordt tijd dat premiers en ministers dat bizarre stigma afkeuren en gaan voor nationale en internationale acceptatie van psychische klachten. Het doel van de stichting Orange Monday tenslotte!

Wat gebeurt er dan?
Diverse organisaties ‘eisen’ het congres op alsof zij het zelf bedacht hebben. Als dat al zo is, dan had het wat mij betreft al in 2012 plaatst kunnen vinden. Maar goed, beter later dan nooit!

Waar ik mij wel aan stoor, is dat de website van wel één pagina tot op de letter wordt bestudeerd en veel mensen uit de Geestelijke Gezondheidszorg (GGz), die allemaal graag bij het congres aanwezig zijn, het tot op het bot afkraken. Negatief denken? Daar bereik je niets mee, behalve lezers die weer gaan zeggen ‘zie je wel’ of ‘dat had ik wel gedacht’.

Blog Congres Stigma - Negatieve berichtgeving - Steun Orange Monday

Negatieve berichtgeving scoort in de (sociale) media. Dat was altijd al zo en niet alleen in de GGz. Maar ik word er wel eens ziek van. Waarom is dat zo, vraag ik mij af. Waarom het niet op een positieve manier benaderen? De eerste directeur , waar ik mee samenwerkte in mijn carrière, zei altijd “je vangt meer vliegen met stroop dan met stront”. Dat was in de jaren 90. Heeft hij anno 2014 nog steeds gelijk? Dat is de vraag die ik op dit moment nog niet kan beantwoorden. Maar als ik artikelen lees in de media dan word ik boos. Dan schrijf ik dat van mij af en meestal plaats ik het blog dan niet eens ….

Concreet voorbeeld
Ik wil er één voorbeeld uit halen aangaande het congres. Psychiater Menno Oosterhoff,  die ik beschouw als een deskundig en aimabel mens, heeft een artikel geplaatst in het NRC. Via onderstaande link kunt u het artikel lezen.

Blog Congres Stigma - artikel Menno Oosterhoff in NRC - Steun Orange MondayKlik op het artikel om het in groot formaat te kunnen lezen, met dank aan Kitty Killian.

Het eerste dat mij stoort, is de titel: “Ooit een normaal mens ontmoet? Heel vaak!”. De titel van mijn blog zou eerst dezelfde vraag worden, maar dan beantwoordt met NEE! Ik ken er namelijk niet één. Ik ben nu 50 jaar, heb een carrière van meer dan 30 jaar, duizenden mensen ontmoet  en “iedereen heeft  wel wat”. De subtitel van het congres waar Menno zich heel boos over maakt.

Menno slaat wat mij betreft voor een groot deel de plank mis. Ik snap zijn boodschap, maar die heeft maar heel weinig te maken met het aanstaande congres met als titel “Anders denken over psychische aandoeningen”.  Het laatste had ik graag vervangen door klachten, maar à la.

Iedereen heeft wel wat!
Het is goed dat dit congres komt en het is droevig dat er zo op ‘woorden’ wordt gelet. Daarmee wordt, mijn inziens, gelijk de boel onderuit geschoffeld en vind ik jammer. Waarom? Omdat dit het eerste echte grote congres is voor de acceptatie van mensen met psychische klachten. Maar nu op 14 juni 2014 (een slordige 3 maanden voordat het congres plaatsvindt) ontstaat weer een echte GGz-discussie.

Blog Congres Stigma  - DSM-handboeken - Steun Orange MondayIedereen heeft wel wat, en het hoeft niet eens in de DSM te staan!

Een discussie die gaat over woorden … bizar eigenlijk. Ik schrijf al ruim een jaar blogs over ‘woorden’ die, in mijn ogen, verkeerd worden gebruikt in de GGz. Menno Oosterhoff komt dan met “zieke mensen”. Pfff, mijn verhaal al eens gelezen Menno? Je bent zo ziek als je je voelt, toch? En iedereen voelt het anders … Uiteraard zijn er mensen, veelal opgenomen in een kliniek, echt ziek. Maar om alle 1 miljoen mensen die jaarlijks psychische klachten hebben nu ziek te noemen… Ook dat is een stigma van de eerste orde. Weer een goede reden dat het congres er komt.

Geestelijke Gezondheidszorg (GGz)
Zinnetjes als “We zitten allemaal in hetzelfde schuitje” zijn natuurlijk ook zinloos. Wie heeft er meer pijn? Iemand met een burn-out of iemand met een bipolaire stoornis of ADHD? Uiteindelijk zitten alle mensen met psychische klachten met gevolgen die ze nooit hadden verwacht. Orange Monday staat juist voor de ont-labeling binnen de GGz en Menno noemt ze weer bij naam en toenaam. Het is zijn vak, maar het artikel is mij allemaal te kort door de bocht.

Blog Congres Stigma - labels niet nodig zoal ADHD - Steun Orange Monday

Al jaren zit de GGz in zwaar weer, bezuinigen links en rechts, transities naar gemeenten, grote aanpassingen in de zorgverzekeringswet en veranderingen in de zorgpremie. Er komt veel op ons af en dan zit niemand te wachten op het torpederen van het eerste congres om stigma aan te pakken. Het congres zou juist een toonbeeld moeten zijn van hoe eensgezind de GGz is en dat iedereen binnen de GGz met elkaar gaat samenwerken. Niet meer preken voor eigen parochie, maar voor de ruim 1 miljoen GGz-cliënten per jaar. Die hebben onze aandacht en zorg nodig, daarom Code Oranje voor de GGz …

Button Code Oranje - rond

… en voor Orange Monday! Daarom actie #CodeOranje
Orange Monday Foundation is een private stichting zonder subsidie uit de branche of vanuit de overheid. Wij moeten zelf onze financiële broek ophouden. Dat gaat redelijk (veel vrijwilligerswerk en kleine sponsors), maar kan veel beter. En als het veel beter gaat, dan kunnen wij nog meer betekenen voor mensen met psychische klachten en hen nog betere (praktische) bijstand verlenen.

Steun onze stichting Orange Monday!

Positieve groet, Martin

 

Advertenties

Over martinjanmelinga

Papa | 4 kids | Levensgenieter | Passie | Optimist | NLP | Marketing | Coach | Trainer | #Ervaringsdeskundig #GGz | #Bipolair | voor acceptatie van psychische klachten | schrijft #blogs | :-) | #OM - Founder Orange Monday Foundation
Dit bericht werd geplaatst in #OM Denken, DSM 5 (Nederlandse vertaling), Geestelijke Gezondheid, Gezondheidszorg, Het roer gaat OM!, Minister Schippers, Orange Monday, Politiek en beleid, Psychische diagnose, Psychische klachten, Samen Sterk tegen Stigma, STIGMA, Zorgverzekeraars en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

7 reacties op Dank Premier Rutte voor HET destigmatiseringscongres … maar wie stigmatiseert nu wie?

  1. Menno Oosterhoff zegt:

    Ik geloof niet dat de bedoeling van mijn stuk is overgekomen. Mijn betoog is dat ziek zijn geen schande is en dat het niet nodig zou moeten zijn dat dat weggepoetst wordt. Ik kan het eigenlijk niet beter zeggen dan ik in het betreffende stuk gedaan heb. Ja, er komt nog een iets langere versie zodra ik toestemming heb van NRC op mijn website. Jammer dat je je eraan hebt gestoord. Ik denk dat een groot gevaar is van het ontkennen van de ellende die psychische problematiek teweeg kan brengen, dat het niet serieus genomen wordt. Mijn stuk was bedoeld als erkenning en begrip voor mensen die daaronder lijden en ik heb de indruk dat het over het algemeen ook zo over gekomen is. Ik besef dat het een risico in zich hield dat het zo werd uitgelegd als jij het nu doet, maar ik vind oprecht dat werkelijk acceptatie betekent dat je ook kunt erkennen dat er mensen zijn die meer last hebben van problematiek in de psychische sfeer dan anderen.
    Je stoort je aan het woord ziek.Het punt is dat je normaal en ziek gebruikt als woorden met een waardeoordeel. Ik niet. Ik gebruik normaal als een statistisch begrip en ziek zijn als een woord wat betekent dat iemand te lijden heeft en daar begrip voor verdient.

    Hoe moet ik het dan noemen als een depressie zo zwaar is dat het je tot zelfmoord drijft : . Als je jezelf verwondt of doodhongert of 24 uur per dag bezig bent met je handen wassen of te controleren. Als je de deur niet uit durft, jarenlang geen mens ziet etc..Ik weet niet hoe ik dat dan wel zou moeten noemen rechtdoend aan de vreselijke ellende.

    Er spreekt een fors taboe op psychisch ziek zijn als je komt met een soort tweedeling.
    Mensen die “echt” ziek zijn ( en volgens jou vaak opgenomen zijn) en mensen met lichtere problematiek. Ziek zijn is toch niet perse altijd ernstig? Als je een dag buikgriep heb zeg je ook: Ik ben ziek.

    Dit congres wordt georganiseerd door van Rijn die de jeugdGGZ uit de gezondheidszorg heeft gehaald en mevr. Schippers die o.a. de eigen bijdrage in de GGZ heeft ingevoerd en die ook wel uitspraken heeft gedaan die nu niet direct het vertrouwen geven dat zij psychische problematiek serieus neemt.
    En dan een titel: Iedereen heeft wel wat.

    Ik vind het genoeg reden voor een waarschuwend geluid. Kennelijk zijn we het oneens over de manier waarop we mensen met psychische problematiek het meest een dienst bewijzen. IK denk dat het eerlijk is, recht doet aan het lijden en de meeste kans geeft dat de GGZ serieus genomen wordt als we dingen bij de naam noemen.

    GGZ wordt nog zo vaak gezien als een luxe en psychische aandoeningen zo vaak als een veredelde vorm van aanstellerij. Ik zeg zeker niet dat jij dat doet, maar ik vind een risico van het benadrukken dat het veel voorkomt etc. dat dat daaraan voedsel geeft

    Ik heb mijn uiterste best gedaan duidelijk te maken waarom ik afwijken van het gemiddelde (abnormaal zo je wil) en ziek zijn geen dingen vind waarvoor je zou moeten schamen.

    Dat is bij uitstek destigmatiserend bedoeld.
    Jammer dat dat kennelijk zo niet bij jou is overgekomen

    • Beste Menno, bedankt voor je uitvoerige reactie. Wellicht heb je mijn blog ook niet helemaal begrepen. Het was en is niet mijn bedoeling jouw artikel onderuit te halen. Het is niet mijn bedoeling psychische klachten te bagatelliseren (anders had ik ook niet de Orange Monday Foundation opgericht). Jouw artikel kan door mensen, zoals ik, op een andere manier gelezen worden. Ik heb over het fenomeen “ziek zijn” en “een aandoening hebben” meerdere blogs geschreven. Die staan lijn recht tegenover wat jij weergeeft.

      Neem mijzelf, ik heb een bipolaire stoornis, die diagnose is in 1997 gesteld. Medicatie gehad tot 2006 en daarna er zelf mee gestopt omdat ik niet geloofde dat ik de stoornis had. Periode dat ik ziek was? 3 maanden. Vervolgens is door mijn persoonlijke situatie de stoornis weer naar voren gekomen in 2009. Vervolgens een aantal manische en depressieve periodes gekend waar ik ook zeker één jaar ziek ben geweest. Sinds mei 2012 is mijn ‘ziekte’ weer volledig onder controle door medicatie. Sinds mei 2012 ben ik niet meer ‘ziek’ geweest, wel eens een slechte dag. Heb ik dan nog steeds een ziekte? Ben ik dan nog steeds ziek? Dat is de vraag! Ik voel mij ‘normaal’ en kan prima functioneren in de maatschappij!

      Waar komt bij mij het stigma vandaan? Omdat mensen niet willen geloven dat ik door mijn bipolaire stoornis verkeerde dingen heb gedaan die mij maar deels aan te rekenen. Ik heb door de gevolgen van mijn gedrag mijn kinderen nu al weer 3 jaar niet gezien. Niet vanwege het feit dat ik ‘ziek’ ben maar vanwege het feit dat er een stigma heerst omtrent mijn bipolaire stoornis.

      Voor mij gaat stigma de wereld uit als we elkaar accepteren hoe we zijn, met of zonder psychische klachten. Iedereen heeft wel wat, maar de meeste mensen met psychische klachten willen ‘gewoon’ geaccepteerd worden omdat ze ‘anders’ zijn. Of dat nu psychische of somatische klachten betreft, niemand mag gediscrimineerd worden omdat hij of zij anders zijn. En niet omdat ze ‘ziek’ zijn. Mensen met kanker of hartklachten worden veel minder gestigmatiseerd dan mensen binnen de GGz.

      Waarom? Omdat daar veel meer voorlichting over is, veel meer duidelijkheid en dat de gevolgen van ernstige somatisch klachten dodelijker zijn dan bij psychische klachten. Of dat zo is valt te betwijfelen, wat je noemt, er zijn mensen zo ziek dat ze zelfmoord willen plegen of erger het nog doen ook. Meer voorlichting en openheid is het wapen tegen stigma. Ik ben 100% open over wat mij ‘overkomen’ is. Ik heb een acceptatie proces moeten doorgaan en heb dat met hulp van mijn omgeving kunnen doen. Uitleggen wat er speelt en wat de gevolgen zijn, een crisisplan schrijven (voor het geval het weer de kop op steekt) en ik heb mijn levensstijl aangepast. Gezonder eten, minder koffie, goed slapen.

      Zolang mensen wel naar de dokter gaan voor somatische klachten en niet voor een depressie, burn-out of andere psychische klachten is er veel werk te doen voor iedereen binnen de GGz. Het aanwakkeren van zelfstigma door behandelaars binnen de GGz is ook mij een doorn in het oog. Als een ‘patient’ client wil worden genoemd, doe dat dan ook, het gaat toch om de mensen MET psychische klachten. Geen clienten binnen de GGZ veel meer hun eigen regie, begeleiding naar herstel EN acceptatie binnen de maatschappij (werk, partner, familie en vrienden) Dan gaan we stappen zetten ….

      Tenslotte, ik ben het 100% met je eens dat zowel Schippers als van Rijn niet de personen zijn om dit congres te organiseren. Ik schreef dat al eerder in mijn blog http://wp.me/p1oNaK-Mr over het congres. Maar dat wil niet zeggen dat ik er niet blij mee ben. Ik denk dat het goed is dat er zo’n congres komt. Dat mensen zoals jij en ik met elkaar in gesprek gaan over wat nu eigenlijk stigma is, wat zijn psychische klachten of aandoeningen. Wat is ziek zijn en welke definities geven we aan dat woord.

      Ben ik ziek? No way! Ik heb psychische klachten waar ik mee heb leren omgaan. Ja, ik gebruik medicatie, litium, maar ik gebruik ook wel eens inbuprofen als ik hoofdpijn heb. Mijn laatste ziekte melding dateert ergens zo’n 10 jaar geleden. Het is belangrijk dat wij allemaal, clienten en behandelaars, over dezelfde dingen praten en die dezelfde lading geven.

      Respect voor jouw artikel, maar ik had het genuanceerder geschreven, je bereikt een groot publiek en ik vind dat je een te zwart beeld geeft. Ik hoop dat we elkaar ontmoeten op het Nationale Congres Destimgatisering en ik blijf respect hebben voor je werk en je blogs.

      Groet, Martin

  2. zucht……. eigenlijke enige reactie die ik nu kan bedenken 🙂

  3. Menno Oosterhoff zegt:

    We moeten er ook geen halszaak van maken. Ik heb gewezen op een risico , zeker ook door de naam en door de manioer waarop de GGZ behandeld wordt momenteel. Kennelijk op een manier die jou minder aanspreekt. OK. Kan gebeuren.
    Je zegt dat je niet de bedoeling gehad hebt mijn artikel onderuit te halen. Daar ben ik blij om. Maar een titel :Wie stigmatiseert er nu eigenlijk? is niet gering.

    Ziek , niet ziek?
    Ik vind je betoog zichzelf op meerdere plaatsen tegenspreken. Aan de ene kant bepleit je dat het stigma verdwijnt , dat mensen naar de dokter kunnen gaan met hun psychische klachten , maar aan de andere kant moet het niet ziek genoemd worden.

    Ik zeg juist dat ik mensen prima kan accepteren en zelfs respecteren met hun aandoening. Ik hoef niet krampachtig een scheiding te maken tussen mensen die “echt” ziek zijn en mensen die ‘alleen maar”problemen hebben. Of tussen periodes waarin je ziek was en periodes waarin je dat niet bent.
    iemand hoeft van mijn niet normaal te zijn ( in statistische zin) om hem te kunnen waarderen en ook niet gezond .

    Als we werkelijk psychische aandoeningen net zo zien als lichamelijk dan zou dat allemaal ook niet nodig zijn.
    Ik begrijp de bedoeling wel, maar mij lijkt het geen handige route. Negatief vind ik mijn verhaal helemaal niet. Het is primair een pleidooi voor erkenning en begrip in plaats van oordeel. Dat lijkt me iets waarover we het niet oneens zijn.

  4. Ha Martin Jan, wat ik begrijp (en zelf ook zo zie) uit het artikel van Menno Oosterhoff is dat de slagzin ‘Iedereen heeft wel wat. Anders denken over…’ niet zoveel rekening houdt met het verschil tussen – en nu noem ik even de uitersten – het hebben van twee of drie psychische klachten gedurende een periode van, zeg, twee maanden (er wordt dan doorgaans sowieso niet gesproken over ziekte) en het hebben van voortdurende hardnekkige angst- en stemmingsklachten sinds je jeugd die bijvoorbeeld uitmonden in een verstoorde ontwikkeling van je persoonlijkheid en een gedurende de daarop volgende jaren almaar toenemen van angst, somberheid en wanhoop, om een paar invaliderende condities te noemen.
    Het verschil is namelijk dat je in het laatste geval zodanig wordt gehinderd in je ontwikkeling en je functioneren, dat je in plaats van bezig te zijn met studie, opbouwen van vriendenkring en werk, je vijftien jaar bezig bent met behandelingen binnen de Geestelijke Gezondheidszorg en aanverwante ondersteuning, zoals zelfhulpgroepen. Waarna de aansluiting met de normale maatschappij ook nog eens jaren in beslag kan nemen. Met het gevolg dat het zo kan zijn dat je pas na je 35e daadwerkelijk en duurzaam in de maatschappij kan meedoen.
    Het woord normaal betekent niets meer of minder dan volgens de norm, oftewel het meest voorkomend. Het is denk geen waardeoordeel maar een aanduiding van ‘het meest voorkomend’. Niet zoveel aan de hand dus met dat woord.
    Wat betreft het woord ziek: Iedereen kan uiteraard zelf kiezen om een psychische aandoening ziekte (een schadelijke lichamelijke of psychische afwijking van een organisme ) of geen ziekte te noemen, dat is een kwestie van voorkeur. Wat dat betreft is het dus prima om het woord ziekte eventueel niet te gebruiken. En ik ken ook mensen die ondanks dat zij enorm lijden onder de psychische aandoening ook kanttekeningen plaatsen bij het woord ziekte in relatie tot psychische aandoeningen. Menno Oosterhoff houdt zoals ik het artikel lees, geen pleidooi voor het woord ‘ziekte’ maar voor acceptatie en erkenning voor het feit dat een psychische aandoening niet hetzelfde is als bijvoorbeeld een tijdelijke dip, die iedereen weleens heeft inderdaad. En dan nog kan het zijn, dat één enkele psychische klacht, een zeer invaliderende invloed kan hebben op je functioneren. Denk maar eens aan faalangst, concentratie- of slaapproblemen.
    De bedoeling van de slagzin zal ongetwijfeld goed zijn, maar vul inderdaad maar eens een andere aandoening in op de stippellijn bij ‘Iedereen heeft wel wat. Anders denken over…’ . Het blijft hoe dan ook een wat oppervlakkige slagzin. Of er op deze manier anders gedacht gaat worden over psychische aandoeningen geeft in ieder geval aanleiding tot denken.

    Hartelijke groeten, Monique van Biezen

    • Dank voor je reactie op mijn blog. Ik zie dat je van de reactie ook zelf een blog hebt gepubliceerd. Een goede zaak. Het doel van mijn blog was discussie te krijgen.

      Ik denk dat het belangrijk is dat duidelijk gaat worden waar het congres nu over gaat. Het vaststellen van definities is dan heel belangrijk, wat verstaan ‘wij’ onder termen als ziekte, psychische aandoeningen (ik gebruik liever klachten) en de gevolgen vooral. Niet alleen psychisch, maar ook sociaal en maatschappelijk. Zoals jij ook noemt, de ‘nasleep’ van de psychische klachten kan lang duren en daar wordt door ‘normale’ mensen snel overheen gewalst.

      Je bent toch beter zeggen ze dan. Dat was ik ook (stabiel), maar door mijn (levenslange) bipolaire stoornis heb ik mijn kinderen nu al 3 jaar niet gezien en heb ik nog veel financiële issues op te lossen. Nogmaals, mooie reactie en wij gaan als stichting Orange Monday graag in gesprek met Stichting Zon en jou persoonlijk. Groet, Martin

  5. Pingback: De slagzin: ‘Iedereen heeft wel wat. Anders denken over…’ | monique van biezen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s